Wat is de economische bestelhoeveelheid?
De economische bestelhoeveelheid (EOQ, van het Engelse economic order quantity) is de bestelgrootte per order die de totale voorraadkost minimaliseert: bestelkosten (die dalen naarmate u minder vaak, maar groter bestelt) tegenover opslagkosten (die stijgen naarmate u meer voorraad aanhoudt).
Het antwoord op "hoeveel moet ik bestellen" is niet vanzelfsprekend "zoveel mogelijk" of "zo weinig mogelijk" — EOQ vindt het omslagpunt waarbij beide kosten samen het laagst zijn.
Formule en rekenvoorbeeld
EOQ = √(2 × jaarlijkse vraag × bestelkost per order ÷ opslagkost per eenheid per jaar).
Voorbeeld: een artikel heeft een jaarlijkse vraag van 4.000 stuks, een bestelkost van €50 per order, en een opslagkost van €2 per eenheid per jaar. EOQ = √(2 × 4.000 × 50 ÷ 2) = √200.000 ≈ 447 stuks per bestelling.
- Bestelkost: administratie, transport, ontvangstcontrole per order — vast per order, niet per eenheid
- Opslagkost: huur, verzekering, kapitaalkost, veroudering — stijgt met de hoeveelheid op voorraad
- EOQ zoekt het omslagpunt waar beide kosten samen het laagst zijn
Wanneer EOQ minder goed werkt
EOQ gaat uit van constante vraag en constante kosten — bij sterke seizoenspieken, promoties, of snel veranderende inkoopprijzen geeft de formule een minder betrouwbaar getal, omdat de aannames dan niet meer kloppen.
Voor bederfelijke artikelen of artikelen met een korte houdbaarheid kan de berekende EOQ meer voorraad opleveren dan wat binnen de houdbaarheidstermijn verkocht raakt — in dat geval weegt de houdbaarheid zwaarder dan de kostenoptimalisatie.
EOQ combineren met het bestelpunt
EOQ beantwoordt "hoeveel"; het bestelpunt beantwoordt "wanneer". Samen vormen ze een volledige bestelregel: bestel EOQ-eenheden zodra de voorraad het bestelpunt bereikt.
Gebruik de gratis EOQ-calculator om snel te rekenen met uw eigen cijfers, zonder een spreadsheet op te zetten.
Gerelateerde bronnen
Vertrouwd door kleine bedrijven
Wat onze klanten zeggen
“Best customer service! Stockflow's customer support is fast and extremely helpful. They assisted me with customization of the software to improve my experience as a user.”