EOQ Calculator (Economische Bestelhoeveelheid)

Vul de jaarlijkse vraag, de bestelkost per order, en de opslagkost per eenheid per jaar in om de economische bestelhoeveelheid te berekenen. Zie de woordenlijst-pagina over EOQ voor de volledige uitleg en beperkingen van deze formule.

EOQ staat voor Economic Order Quantity, of economische bestelhoeveelheid: de bestelgrootte waarbij de totale kosten van bestellen en opslaan samen zo laag mogelijk zijn. Bestelt u vaker en in kleinere hoeveelheden, dan lopen de bestelkosten op (elke order kost administratie, transport en ontvangstcontrole). Bestelt u minder vaak en in grotere hoeveelheden, dan daalt de bestelkost per stuk, maar stijgen de opslagkosten omdat er gemiddeld meer voorraad in het magazijn ligt. EOQ is het omslagpunt waar die twee kostenlijnen elkaar kruisen.

Deze berekening is vooral nuttig voor artikelen met een redelijk stabiele, voorspelbare vraag en een duidelijke bestel- en opslagkost — denk aan grondstoffen, verpakkingsmateriaal, of vaste verkoopartikelen zonder sterke seizoenspatronen. Voor artikelen met sterk wisselende vraag, korte houdbaarheid, of leveranciers die alleen in vaste doosaantallen leveren, is EOQ een startpunt, geen strikte regel.

Een veelgemaakte fout is de opslagkost verkeerd invullen: veel gebruikers vullen per ongeluk een percentage of een totaalbedrag in in plaats van het bedrag per eenheid per jaar. Controleer die invoer altijd eerst als de uitkomst onwaarschijnlijk hoog of laag lijkt.

Hoe deze berekening werkt

EOQ = √(2 × jaarlijkse vraag × bestelkost per order ÷ opslagkost per eenheid per jaar).

Voorbeeld: een artikel heeft een jaarlijkse vraag van 4.000 stuks, een bestelkost van €50 per order, en een opslagkost van €2 per eenheid per jaar. EOQ = √(2 × 4.000 × 50 ÷ 2) = √200.000 ≈ 447 stuks per bestelling.

Deze formule gaat uit van constante vraag en constante kosten. Bij sterke seizoenspieken, promoties, of snel veranderende inkoopprijzen is het resultaat minder betrouwbaar.

Met een EOQ van 447 stuks en een jaarlijkse vraag van 4.000 stuks, bestelt u ongeveer 4.000 ÷ 447 ≈ 9 keer per jaar, dus ruwweg om de 40 dagen. Wilt u minder vaak bestellen — bijvoorbeeld omdat de leverancier een minimumafname hanteert — dan neemt u een grotere bestelhoeveelheid dan de EOQ in ruil voor hogere opslagkosten; bestelt u vaker dan de EOQ, dan bespaart u op opslag maar betaalt u meer aan bestelkosten in totaal.

De EOQ-formule houdt geen rekening met kortingen bij grotere afnames, beperkte houdbaarheid, of leveranciers die alleen in vaste doosaantallen leveren. Gebruik de uitkomst daarom als richtlijn en rond af naar een praktische bestelhoeveelheid — bijvoorbeeld naar boven naar een vol aantal dozen of pallets — in plaats van het exacte getal letterlijk te bestellen.

See also: de woordenlijst-pagina over EOQ, de bestelpunt-calculator.